Wypadek podczas wykonywania prac może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i finansowych. Czy jednak samo wystąpienie wypadku oznacza, że poszkodowany otrzyma odszkodowanie z ubezpieczenia OC przedsiębiorcy? Nie zawsze. Pokazuje to sprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Łodzi (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 27 marca 2017 r., sygn. akt I ACa 1231/16).
Co się wydarzyło?
Powód zatrudniony w przedsiębiorstwie jako prezes zarządu, wykonywał naprawę gwarancyjną instalacji centralnego ogrzewania w przedszkolu. W trakcie prac spadł z drabiny, w wyniku czego doznał złamania kości udowej. Skutki wypadku były poważne. Przez dłuższy czas był niezdolny do pracy, wymagał pomocy osób trzecich i korzystał z rehabilitacji.
Zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy, jednak w postępowaniu nie stwierdzono winy pracodawcy. Poszkodowany wystąpił z roszczeniami o zadośćuczynienie i rentę do ubezpieczyciela inwestora. Ubezpieczyciel odmówił jednak przyjęcia odpowiedzialności. Wskazywał m.in. na brak stosunku cywilnoprawnego pomiędzy powodem a inwestorem oraz brak podstaw do objęcia zdarzenia ochroną ubezpieczeniową. Sprawa trafiła do sądu.
Konkluzja Sądu: Mając natomiast na uwadze, że do zdarzenia doszło z przyczyn niezależnych od inwestora, wykluczył odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela w świetle art. 415 k.c.
Link do wyroku: https://orzeczenia.lodz.sa.gov.pl/content/$N/152500000000503_I_ACa_001231_2016_Uz_2017-03-27_001
Sam fakt wypadku nie wystarcza
Najważniejszy wniosek z orzeczenia jest bardzo praktyczny: Aby przesądzić o odpowiedzialności cywilnej osoby, którą uważa się za odpowiedzialną za szkodę trzeba wykazać wszystkie wymagane przesłanki tej odpowiedzialności.
Nie wystarczy wykazać że:
- doszło do wypadku,
- poszkodowany doznał obrażeń i poniósł określone koszty (poniósł szkodę)
- zdarzenie miało miejsce podczas wykonywania prac.
Niezbędne jest wykazanie dodatkowo:
- Zawinionego bezprawnego działania lub zaniechania
- Związku przyczynowego między zawinionym bezprawnym działaniem lub zaniechania, a powstałą szkodą.
Zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktów, z których poszkodowany wywodzi skutki prawne, co do zasady spoczywa na nim.
W omawianej sprawie istotne było zatem nie tylko to, że doszło do wypadku przy pracy, ale przede wszystkim czy istniały podstawy do przypisania odpowiedzialności cywilnej inwestorowi.
Jaka jest rola ubezpieczyciela?
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię – rolę ubezpieczyciela OC.
Zgodnie ze standardem rynkowym, ubezpieczyciel w przypadku zgłoszenia roszczenia dokonuje oceny sytuacji faktycznej i prawnej związanej z roszczeniem osoby trzeciej,
Jeżeli odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony, ubezpieczyciel wypłaca należne odszkodowanie w granicach zawartej umowy. Natomiast jeżeli ubezpieczony nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za szkodę, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności z jego polisy OC za tę szkodę.
OC to nie NNW
Sprawa pokazuje również, jak ważne jest właściwe rozumienie zakresu ubezpieczenia OC. Ubezpieczenie OC przedsiębiorcy chroni przed konsekwencjami odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone osobom trzecim. Nie jest natomiast ubezpieczeniem zapewniającym świadczenie każdej osobie, która ulegnie wypadkowi podczas wykonywania prac.
Dlatego osoba wykonująca prace na budowie powinna pomyśleć również o ubezpieczeniu NNW. W przypadku NNW nie trzeba wykazywać, że za wypadek odpowiada inna osoba. Świadczenie zależy od warunków konkretnej umowy i wystąpienia zdarzenia objętego ochroną.
Podsumowanie – co warto zapamiętać?
1. Sam wypadek i powstanie szkody nie przesądzają o odpowiedzialności cywilnej.
2. Poszkodowany musi wykazać przesłanki odpowiedzialności podmiotu, od którego dochodzi roszczenia.
3. Ubezpieczyciel z ubezpieczenia OC najpierw ocenia zasadność roszczenia i odpowiedzialność ubezpieczonego.
4. Jeżeli ubezpieczony nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za szkodę, nie ma podstaw do wypłaty odszkodowania z jego OC.
5. Warto wcześniej zadbać o własne zabezpieczenie i rozważyć ubezpieczenie NNW, szczególnie przy pracach wykonywanych na budowie.
Wniosek jest prosty: Wypadek nie zawsze oznacza odszkodowanie z OC. Najpierw trzeba ustalić, kto i na jakiej podstawie prawnej odpowiada za powstałą szkodę.
